Bu sayfa, ailelerin iletişim gelişimini günlük yaşamda anlamlandırması ve etkileşimi desteklemesi için hazırlanmıştır. Yaş aralıkları yaklaşık gözlem çerçeveleridir; çocukların gelişimi bireysel ve dilsel farklılıklar gösterebilir. Klinik tarama veya tanı yerine geçmez.
İlk aylarda iletişim
Bebekler ağlama, yüz ifadeleri, bakış ve beden hareketleriyle iletişim kurar. Bakım verenin sesine ve yüzüne yönelme zaman içinde daha belirgin hâle gelir.
Evde deneyin
Beslenme ve bakım sırasında bebeğinizin tepkilerine dikkat edin. Konuştuğunuzda verdiği ses, mimik ve hareketleri fark edip yanıtlayın.
4–6 ay civarında ses oyunları
Farklı sesler çıkarma, gülme ve ses tonuna tepki verme gibi davranışlar gözlemlenebilir. Tek bir sesin varlığı ya da yokluğu tek başına değerlendirme sonucu değildir.
Evde deneyin
Bebeğiniz ses çıkardığında kısa bir süre bekleyin ve ona benzer sesle yanıt verin; karşılıklı ses oyunları kurun.
7–12 ayda iletişim niyeti
Babıldama çeşitlenebilir; yetişkinin ilgisini çekme, el sallama, gösterme ve nesneye birlikte bakma gibi davranışlar ortaya çıkabilir.
Evde deneyin
Ce-ee oynayın, bebeğin baktığı nesneyi adlandırın; size gösterdiği nesneye ilgiyle karşılık verin.
İlk sözcüklere giden yol
İlk sözcüklerden önce jestler, ses taklitleri, dikkat paylaşımı ve günlük sözcükleri anlamaya yönelik davranışlar gelişir.
Evde deneyin
Bir sözcüğü zorla tekrarlatmak yerine gerçek yaşamda anlamlı anlarda kısa dil modelleri sunun.
Neleri gözlemleyebilirsiniz?
Seslere tepki ve çevredeki konuşmaya yönelme
Karşılıklı gülümseme ve ses alışverişi
Babıldama ve farklı ses denemeleri
Bakış, gösterme ve jestlerle iletişim kurma
Ne zaman uzman görüşü alınmalı?
Seslere belirgin tepki vermeme veya işitmeyle ilgili endişe
Daha önce görülen ses, jest ya da etkileşim davranışlarında kayıp
İletişim girişimlerinin belirgin sınırlı olmasıyla ilgili aile endişesi
İşitme konusunda şüphe veya daha önce kazanılmış becerilerde kayıp varsa beklemeden bir sağlık uzmanına başvurun. İletişimle ilgili endişeler için dil ve konuşma terapisti değerlendirmesi yararlı olabilir.